İç çamaşırının içine saklıyor üzerine pijamasını çekiyorduk ama o yine yolunu bulup çıkartıyordu. Bir süre sonra içerden bantlamayı denedik, ama azimli canım anam onu da bir şekilde sökmeyi başardı. Ve nihayetinde anladık ki, annemin azmi bize galip gelmişti :).

Bu arada bantlamaktan bahsetmişken şu an banyo olayını nasıl yaptırdığımızdan bahsetmediğimi fark ettim. Anneme uzunca bir süre yatak banyosu yaptırdık. Yatak banyosunda malum olduğu üzere şarıl şarıl su dökme olayı olamıyor. Vücut temizliğini yaptırırken pege su gelmeyecek şekilde nemli bez ile etrafını siliyorduk. Hastanın yıkanabileceği durumlarda ise, eczanelerde su geçirmez şeffaf bantlar mevcut. Öncesinde steril bez ile peg hortum girişi kapatılıp üzeri bantlanırsa banyo sırasında sudan muhafaza edilmiş olur.

Gelelim peg den ayrılmaya; bahsettiğim gibi annemin azimli uğraşları sonucu gastroenterolojiden randevu alarak gittik. Küçük bir muayene sonrası doktorumuz çıkabileceğine onay vererek çıkardı. Pegin çıkarılma işlemi oldukça kolay ve acısız. Sağa sola oynatma hareketi ile çekip çıkardı doktorumuz. işlem 15-20 sn. kadar sürdü. Doktorumuz tamam bitti deyince daha da şaşırdık. Ee dikiş atmadınız diye sorduk merakla, dikiş atmaya gerek olmadığı derinin tıpkı trake çıkma işlemi sonrası olduğu gibi büzülüp kendini kapatacağı bilgisini aldık. Yapmamız gereken tek şey o bölgeyi temiz ve kuru tutmak ve bunun yanında iki günde bir baticon ile pansuman yapmaktı. Söylenenleri aynı şekilde yaptıktan sonra bir hafta gibi bir sürede kapandı deri. Ama biz yine de tedbir amaçlı bir süre daha kapalı tuttuk. Şimdi ki süreçte izi bile belli olmuyor. Peg bizim için ya zamanında bunu da öğrendik diyeceğimiz bir anı olarak kaldı. Umarım sizler için aynı şekilde olur. Sevgiyle kalın.

The post PEG’ e VEDA first appeared on ZübeyDeli.

Beni yakından takip edenlerin bildiği üzere bundan önce “peg“in takılma işlemi ve beslenmeden bahsetmiştim. Bu yazımda ise peg bakımı hakkında sizlerle deneyimlerimi paylaşacağım.

Aslında peg görüntüsü kadar sıkıntılı bir beslenme yöntemi değil. İlk etapta karın bölgesinde bir deliğe yerleştirilmiş beslenme hortumu dediğim gibi insanda ister istemez tedirginlik oluşturabiliyor. Ancak gerekli önlemler ve temizlikle gayet sorunsuz üstesinden gelinecek bir durum.

Öncelikle şunu belirtmeliyim ki, peg ile en sağlıklı beslenme şekli mama makinesidir. Makinenin damlalama sistemi belirlenen aralıklar ile besleme sağladığından. mamanın geri tepme olasılığı çok mümkün olmuyor. Tabi bu durum hastanız benim annem gibi bir hasta değilse. Annem sağlıklıyken yaşlı olan kendi annesinin bakımını yapıyordu. Anneannem yaşı dolayısıyla yeterli besleme alamadığından gıda takviyesi olarak ağızdan mama ile besleniyordu. Annem o mamayı her tükettiğinde bunu nasıl yiyebiliyor, kokusu çok ağır diye midesi bulanırdı. Bilmeyenler için dip not: (besin değeri yüksek olan bu mamaların muhteviyatında, bir çok vitamin takviyesi ve lif mevcut. Buda haliyle kokusunun biraz ağır olmasına sebep oluyor.) Bundan sebep olduğunu düşündüğümüz kusmalar başladı. Bunu da nasıl buna bağladınız derseniz, bilincini kaybetmeden önce normal serviste yatarken burundan yine mama takviyesi alıyordu. Ancak her mamanın mideye inmesinden sonra kusma refleksi olduğundan ve akabinde midede olanın tamamen dışarı çıkmasından dolayı, beslenme yarım bırakılıyordu. Çünkü kanama sonrası takılan stent baş bölgesinde olduğu için kusma refleksiyle gelen basınç oldukça tehlike arz ediyordu. Bu gibi durumlarda mamanın sürekli geri tepmesi söz konusuysa, en sağlıklı olan sıvı çocuk maması kıvamında çorbaları enjektör yardımıyla peg yolundan oldukça yavaş bir şekilde vermek. Çorbalar tuz ve yağ miktarı minimum olacak şekilde ayarlanmalı, her türlü tortu süzülmeli, peg yolunu tıkayacak her şeyden arındırılmış olarak verilmelidir. Şunu özellikle belirtmek isterim ki, çorba verilmeden önce doktora bu konu hakkında danışılmalı uyarıları dikkate alınmalıdır.

(Bizim yaptığımız çorba tarifi şu şekilde:mevsim sebzeleri o dönem kışa denk geldiği için havuç,karnıbahar,kereviz,soğan,sarımsak ve tavuk. pelte kıvamında haşladık.Tavukları içerisinden çıkarıp sebzeleri ezdik. İki defa ince süzgeçten geçirerek sebze özlü bir sıvı elde ettik. Az miktar zeytin yağı ekleyip vücut ısısına geldiği zaman peg yolundan enjektör yardımıyla azar azarverdik. Bunu sürekli evde taze hazırlayarak günde iki defa olacak şekilde hastaneye götürerek devam ettik.)

Hastanızı peg ile her ne şekilde beslerseniz besleyin, her beslenme sonrasında peg hortumunu besin artıklarından arındırmak için yine vücut ısısında suyu enjektör ile vermeniz gerekiyor. Aksi halde besinler geri tepip peg yolunu tıkaya bilir. Bu tıkanma maalesef bizim başımıza geldi. Açılması oldukça zor oluyor. İlk tıkanmada su vermemize rağmen yatış pozisyonuna erken getirdiğimiz için, verdiğimiz besin hortuma geri gelmiş orda bir tabaka şeklinde duruyordu. En anlaşılır şekilde size şöyle anlata bilirim, teşbihte hata olmaz tıpkı bir gider hortumu gibi tıkanma oluyor ve bu tıkanmadan dolayı hiç bir şekilde içeri su dahi veremiyorsunuz. Biz bu durumda hasta bakıcıdan yardım talep ettik. En büyük boy hiç kullanılmamış bir enjektörü peg hortumuna taktı. Daha sonra enjektörün içindeki çubuk şeklindeki aparatını ileri geri çekmeye başladı. Tıpkı pompalama işlemi yapar gibi. Bu işlemi her yapışında hortumu tıkayan besinler hareket edip tekrar mideye ilerledi. Tekrar arkasından iki enjektör su ile işlem halloldu. Bundan sonra en az sekiz saat besleme gerçekleştirmedik. Daha sonra peg yolu bir kere daha bu şekilde tıkandı o zaman daha da zor oldu açılması. Sanırım bir saat kadar açma işlemiyle uğraştık ama sonunda kendimiz başardık. Bu sebeple gerçekten oldukça dikkat edilmeli.

Bir diğer önemli unsur ise, peg hortumunun vücuda bağlı olduğu noktanın hijyeni. Yukarıdaki görselde net bir şekilde görülmektedir ki, bu nokta arada bir vücuttan gelen sıvılar dolayısıyla ıslanmaktadır. Bu ıslaklık hem kötü kokuya hem de bir süre sonra o bölgede iltihaplı yaraya sebep olabilir. O bölgede bulunan üçgen kapak hafifçe yerinden oynatılarak sıvı kurutulmalı, steril bez ve batikon ile temizlenmeli ve kapak tekrar yerine itilmelidir. Bu hastalarda en endişe edilen şeyin enfeksiyon olduğunu düşününce bu basit işlemin nelerin önüne geçebileceği sanırım anlaşılmıştır.

Son olarak peg den hava girişi ve çıkışı; besleme işlemini gerçekleştirecek kişi mutlaka eldiven kullanmalı. Peg hortumunun kapağı açıldıktan sonra besin aparatı takılmadan hortumun başı baş parmak yardımıyla tıpkı bir tıpa gibi kapatılmalı ve içeri hava girişi engellenmeli. Mideye dışarıdan bu şekilde girecek hava içeride şişkinlik oluşmasına sebep olmaktadır. bunun yanı sıra çok sık olmamakla beraber günde iki defa gibi kapak hafifçe aralanıp içeride olan gazın dışarı çıkması sağlana bilir. Eğer hastanızda geğirme refleksi varsa buna da gerek kalmayabilir. Ama genelde bilinçlerinin kapalı olduğu düşünüldüğünde rahatlatmak amacıyla yapılabilmektedir.

Bir sonraki yazı peg in çıkartılma işlemi öncesi ve sorası yapılacak işlemler.

The post PEG BAKIMI first appeared on ZübeyDeli.

Eğer bir seçeneğim olsa idi içerisi mi yoksa dışarısı mı diye, sanırım içeride olmayı seçerdim. Çünkü dışarıda binlerce kez nefesinizin kesildiğini, zeminin ayaklarınızın altından kaydığını ve hatta ve hatta defalarca öldüğünüz hissini yaşıyor ama yinede içinizde kopan onca fırtınaya rağmen bir dağ gibi dimdik ayakta duruyorsunuz. Abarttığımı düşünenleriniz varsa eğer, muhtemelen yoğun bakım kapısı nöbeti yaşamamış şanslı kesimdendir ve dilerim bu deneyimi hiçbir zaman yaşamazsınız.

Hastanız yoğun bakıma sağlık problemiyle beraber girdi. Onu dışarıda beklerken ki ümidiniz, biraz toparlanacak, iyi bir bakımla eskisinden daha iyi olacak ve çıkacak. Üzgünüm bu genelde böyle olmuyor, tabi istisnalar dışında.

Yoğun bakım hastası demek; “ciddi sağlık problemleri olan hasta demektir.”Yani bir yerinde bulunan sorunun, başka bir organı da etkisi altına alması riskiyle beraber, soluk alamama, ani değişim gösteren kan değerleri ve kan basıncı, hiç olmamasına karşın şeker problemi ve yine hiç olmamasına karşın kalp krizleri vs..

Bunların hiçbirini korkutmak için yazmıyorum ama yoğun bakım hastanız varsa eğer, muhtemelen bu komplikasyonların çoğunun gelişebileceği konusunda doktorunuz tarafından uyarıldınız yada bu komplikasyonları hastanız yaşarken sizde dışarıdan yaşadınız. Elbette dileğimiz hiçbirini hayatınızın hiçbir döneminde yaşamayın ancak bazen hayat dileklerimizin dışında ilerleyişini sürdürüyor.

Şimdi hastanız yoğun bakımda solunum destek ünitesine bağlandı. Bu bir süre sonra yeterli olmadı ve trake yolu açıldı. Daha sonra burundan beslenme yeterli olmadı veya enfeksiyon kaptı ve bundan sebep mide beslenme hortumu takıldı. Bir komplikasyon geçirdi ve akciğer enfeksiyonu oluştu. Hastalığının durumuna bağlı olarak  vücudunun bir tarafında yada tamamen inme durumu gerçekleşti. Tekrar gözden geçirelim hastanızın normal bir şekilde acile götürdünüz yada normal bir ameliyata girdi ve şimdi de durum bu. Felçli, boğaz ve midede delik ve hortum, nefes alma problemi, enfeksiyon, konuşamama, muhtemelen gözünün birinde görme kaybı,tuvalet ihtiyacını hiçbir şekilde gidermesi zaten söz konusu dahi değil ve birde olasılıklardan biri sizi tanıyıp tanımama durumu. Evet ve doktorunuz hastanızın artık bilincinin açıldığını ve servis aşamasına geldiğini söylüyor.

“Kafanızda tek bir soru var: Ben ne yapacağım?”

Size şu kadarını söyleyeyim hayatınız boyunca yaşadığınız çaresizlikleri bir kefeye koyun ve karşısına da bu çaresizliği koyun, emin olun bu daha ağır  basacak. Hiç böyle bir şeyle karşılaşmamıştınız şimdi ne yapacağınız konusunda tek bir fikriniz dahi yok.

Öncelikle korkmayın ve sakin olun, bu yapamayacağınız bir şey değil. Sizin gibi bir çok kişi üstesinden geldiğine göre sizde gelebilirsiniz. Doktorlar bunun bilincinde olarak size güvenerek hastayı size teslim ederler. Hem yoğun bakım sırası bekleyen onlarca hastayı tedavi etmek için hemde artık hastanız bir bakım hastası olduğundan dolayı, bu sürece bir yerden başlamanız gerektiği için bunu yapmak zorundadırlar. Sakın hastamıza haksızlık edildi, bu hasta bu şekilde nasıl servise alınır düşüncesi içine girmeyin, tamda bu şekilde servise alınır.

Yoğun bakımdan servise geçme esnasında sizi hastanızın yanına alarak yapmanız gereken işlemler konusunda göstererek bilgi verirler. :Hemşire size aspirasyon yapmayı öğretirken siz o hortumu nasıl indiricem ya bir şey olursa endişesine çoktan girmiş olursunuz. Daha bu korkuyu atlatamadan peg ile besleme, peg hortumunun temizliği, sonda takımı, kanül değişimi derken yerinizde nasıl sendelediğinizi tahmin ediyorum. Sakin olun. Bunları size anlatan hemşirede sizin bizim gibi birisi. Evet eğitim aldı ve evet bir çok hasta tecrübesi var, yatakta yatan kişide sizin canınız.” O’na sizden daha iyi kim bakabilir?” Bunların hepsi bir kaç denemeyle öğrenilecek şeyler. Hastanız ilk aşamada serviste olacağından bu süreçte zorlandığınız yerlerde hemşire yardımıyla gayet iyi bunun üstesinden gelebilirsiniz. Hastanızın artık yatak hastası deyip sürekli yatakta olmasına sakın izin vermeyin. İki saatte bir pozisyon vermeli ve ara ara oturur pozisyona getirmelisiniz. Tabi ki bu hastaların bel kordinasyonu olmadığından bunu yatak ve yastık yardımıyla yapmanız gerekiyor. Oturur pozisyondayken avuç içinizle sırtına küçük darbeler vurarak balgam atımını kolaylaştırmanız gerekmektedir.Kendinize güvenin ve sakin olun. Her şey daha güzel olacak henüz yolun başındasınız. Ve bu bir süreç hep böyle kalmayacak tabi sizin yardımınızla.

Onun ve sizin sağlığınız için önce hijyene sonra kurallara dikkat edin ve bunlardan sonra her şeyi sonsuz sevgi ve şevkatinizle yapın. Göreceksiniz her şey güzel olacak…

The post Yoğun Bakım Sonrası Hayat first appeared on ZübeyDeli.

“Daha önce annemin geçirdiği beyin kanaması sonrasında dört ayı bilinci kapalı olmak üzere toplam beş ay yoğun bakım sürecimiz olduğundan bahsetmiştim. O süreç boyunca kademe kademe yaşadıklarımızı bizim ve sizin gibi aynı durumla yüzleşmek zorunda kalan insanlara bir nebze ışık, fikir olması adına yazmaya çalışıyorum. Ümidim odur ki; gerçekten yardımım dokunabilsin. “

Merhaba PEG !!!

Yoğun bakımın üçüncü ayında peg bize ben geldim artık sıra bende dedi. Dedi de, daha trakeostominin sıkıntısını yeni üzerimizden atmışken, bir de bunun endişesinin bizi sarması açıkçası hoşumuza gitmemişti. Neden gitsindi ki, zaten yaşadığımız süreç oldukça nahoşken, bir de sürekli bir şeylerin altına imza atarak hastamızın kaderine yön vermek bizim için hayli zor bir deneyimdi. ,

Daha önce aynı yoğun bakım ünitesinde yatan hastalara takıldığına şahit olduğumuz peg, başımıza gelince haldır haldır araştırma yapmaya başladık. Hastamızın boğazında halihazırda bir delik açılmışken şimdi birde karnında bir delik ve hortum olacaktı. Hasta yakını olmak gerçekten de  çok zor  bir deneyimdir. Hastanızın hem iyi olmasını istersiniz, hem de iyi olurken mümkün olduğunca az zarar görmesi adına birçok müdahaleye temkinli yaklaşırsınız. İnsan yoğun bakıma uğurladığı şekilde geri gelsin istiyor. Tırnağı kırılsa alın size bir üzüntü sebebi daha. Ben annemin omuzlarından tıpkı bir ipek misali inen saçlarının kazınmasına dayanamamış, o saçlara sarılıp teselli olmaya çalışırken, hadi bide midede delik. Bu öyle karmakarışık bir durum işte. Eğer bu şekilde hissediyorsanız emin olun yalnız değilsiniz. İnsan ilk etapta kar-zarar oranını hesap edemiyor. Daha sonra aklı selim düşününce ve yaptığı araştırmalar neticesinde bunun hastası için en iyisi olduğuna kanaat getiriyor.

Size de hastanız için bunun gerekli olduğu söylenirse, çok endişe etmeyin.Bu gerçekten de hasta için önemli ve rahatlatıcı bir işlem. Burundan inip boğazdan geçen hortumun verdiği acıyı hastanıza bakıp hissetmemek mümkün değil sanırım. Ayrıca peg sonrası enfeksiyon riskinde de azalmada görülmektedir.

Evvela her şeyde olduğu gibi bu işlemin hastanıza uygulanması için imza atmanız gerekiyor. İmza ve işlemlerden sonra, belirlenen günde endoskopi işlemi ile peg takılır. Biz anneme takılacak pegi hastanenin isteği üzerine kendimiz temin ettik. Hastane doktoru size kullanacağı pegin marka ve numarasının yazılı olduğu bir reçete vererek, bu şekilde kullanılacak malzemeyi temin etmeniz sağlanır. İşlem on dk ile yarım saat arasında değişim gösteriyor. Acı veren bir işlem olmamakla, sonrası içinde oldukça kolaylık sağlayan bir besleme şeklidir. Bu arada tıbbi malzeme satan medikallerden pegi temin etmek mümkün.

PEG’den nasıl gıdalar verilmelidir?

Peg den tabi ki tahmin edileceği üzere sıvı gıdalar verilebiliyor. Bu şekilde beslenen hastalar için besin değeri oldukça yüksek mamalar mevcut. Mamanın makine yardımı ile damla damla verilmesi, beslemenin en sağlıklı olan şekli. Aksi halde mamayı birden yükleyerek vermek, midenin geri tepmesine sebep oluyor.

Ağızdan normal yolla beslenen bir kimse çiğnediği besini, yutaktan geçirerek yemek borusundan kontrollü bir şekilde mideye indirir. Mide ağızda çiğnenen besinin kendisine doğru yavaşça geldiğini bildiği için ona göre besini karşılar. Ancak peg den giden gıda midenin haberi olmadan ve hiçbir işlemden geçmeden, direk mideye gittiğinden mide buna hazırlıksız yakalanıyor. Ayrıca giden sıvı gıda vücut içi sıcaklıkta da olmadığı için, birden soğuk ve habersiz besine midenin tepki verme ihtimali ne yazık ki çok yüksek. Bundan sebep mamanın makineyle ve uzun süreye yayılarak verilmesi en sağlıklı olanı. Verilecek mama miktarı, hastanın kilo ve midenin kabul etme hacmi ile doğru orantılıdır. Bu miktar doktorunuzun size önereceği şekilde olmalıdır.

Peki mama dışında başka neler verilebilir? İlk aşamada mama en iyi olanıdır. Daha sonra çorbalara  geçilebilir. Ancak mamaya takviye gıda olarak. Bunların dışında elbette günlük su ihtiyacını karşılayacak miktarda su verilmelidir. Suyu mama makinesine bağlamak zor olacagından, mamaların arkasından eczaneden temin edilecek en büyük enjektör ile, peg hortumundan kontrollü ve yavaş bir şekilde verilmelidir. Bu hem peg hortumunu mamadan temizler hem de hastanın su ihtiyacı bu şekilde karşılanmış olur.

PEG’den ilaç nasıl verilir?

Pegden ilaç vermek biraz meşakkatli bir işlemdir. İlaçlar genelde hap şeklinde olduğu için, öncelikle hapları ezmeniz gerekiyor. Bunun için havan en ideal olanı. Daha pratik bir şekli ise hapı bulunduğu yuvasından (paketinden) çıkartmadan temiz sert bir cisimle vurarak ezmektir. Toz haline gelen hap bir miktar su ile sulandırarak enjektör yardımı ile peg den mideye verilir.

İlaçtan sonra su vermek çok önemli bir ayrıntı. Çünkü ilaç çok çabuk geri tepebiliyor. Direk ağız yoluna gelerek acı tadı hastayı baya sıkıntıya sokabilir. İlacı da kontrollü ve yavaş bir şekilde vermek önemli.

PEG den besleme pozisyonu

Peg den beslenen hasta 90 derecelik pozisyonda yatıyor şekilde beslenmelidir. Bu açıya rağmen beslenme sırasında besin taşma yapıyorsa bir miktar daha yükseltilmelidir. Beslenme bitiminde hasta hemen sırt üstü veya yan yatırılmamalı midenin besini kabul etmesi beklenmelidir.

Küçük ama önemli ayrıntılara dikkat ederek hem kendiniz hemde hastanız açısından en iyi olanını sağlamış olursunuz. Tekrar geçmiş olsun.

“Bir sonraki yazımda peg bakımı, tıkanması ve peg den hava girmesi durumunda ne yapılmalı bunlardan bahsedeceğim.”

The post Bizim PEG le tanışmamız first appeared on ZübeyDeli.

Bu tür hastalarda evvela burundan mideye doğru inen bir beslenme hortumu sarkıtılır u tüve hastanın mama ile beslenmesi sağlanır. Ancak bu uzun vaade de kullanılabilen bir uygulama değildir. Burundan indirilen beslenme hortumu, boğaz yolundan geçtiğinden, indirildiği yol üzerinde tahriş yapma durumu söz konusudur. Eğer hasta solunum destek ünitesine bağlıysa, hem solunum destek ünitesinin hortumu hem de (ince dahi olsa) beslenme hortumu , hastayı oldukça sıkıntıya sokacaktır. Hastanın bilinci açık ise eğer, hasta hortumu çekmeye çalışacak ve bu şekilde hortumu yerinden çıkartmakla beraber kendi canını da acıtacaktır. Bu ve benzeri bir çok sıkıntının yaşanmaması için “PEG” hastanın beslenmesi için en uygun işlemdir.

PEG Nedir?

Perkütan Endoskopik Gastrostomi yani kısa adıyla PEG, hastanın beslenmesi için mideye indirilen küçük bir tüp ve hortumdur. Çok kısa sürede endoskopi işlemi  ile takılmaktadır. Dışarıdan küçük bir kesit ve bu kesitin dışında  kısa bir hortumu bulunur. Sarkan bu hortumdan hastanın beslenme işlemi gerçekleşir. Peg takıldıktan hemen sonra hasta beslenmeye başlayabilir.

The post PEG first appeared on ZübeyDeli.