Oruç sadece Müslümanlara has bir ibadet biçimi değildir. Bunun en büyük delili “Oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılınmıştır” (bakara 183) ayetidir. Buradan anlaşılacağı üzere, oruç ibadeti Hristiyanlar, Museviler ve diğer farklı bir çok inanç sisteminde mevcuttur. Fakat bu inanışların içerisinde bulunan oruç ibadeti İslam dininin emrettiği şeklinden biraz daha farklıdır. Bu oruç şekillerini başlıklar altında biraz daha açalım.

Hristiyanlıkta Oruç:

Hristiyanlık inancında oruç farzdır. Kilisenin üçüncü emri olarak geçer. Bu inanışı göre oruç perhizle aynı anlamı taşır. Hristiyanlıkta 1966 yılında yazılı Roma karar namesiyle oruç yaşı 21’den 60’a kadar olarak belirlenmiştir. İki oruç çeşidi bulunmaktadır. Biri Okaristi  yani şükran orucu, diğeri ise Ekleziyastik yani kilise orucudur. Bu iki oruç türünü de Katolikler tutar. Hristiyan inancına göre Hz. İsa çarşamba günü ele verilmiş, cuma günü çarmıha gerilmiş ve cumartesi günü gömülmüştür. Bu günlerin kendilerine ifade ettikleri durumlar bakımından oruçlarını bu günlerde tutarlar. Paskalya bayramı öncesi de iki gün oruç tutarlar. Bunların dışında Katolik ve Ortodoksların büyük perhiz adını verdikleri 40 günlük bir oruçları bulunmaktadır. Oruç tutan bir Hristiyan Müslümanların aksine tamamen yeme içmeden kendini soyutlamaz, belirli yiyecekler, alkol ve cinsi münasebetten sakınarak orucunu tutar. İncil’de  oruçla alakalı ayetlerden biri şöyledir; “Öyle ki, insanlara değil, gizlide olan Babanız’a oruçlu görünesiniz. Gizlilik içinde yapılanı gören Babanız sizi ödüllendirecektir”. Bu ayet Rabbi hoşnut edecek oruç türünden bahsetmektedir.

Musevilikte Oruç:

Yahudilik inancına göre oruç, nefsi terbiye etme, yas tutma, bazende Allah’a yaklaşma anlamına gelir. Tevrat’a göre Musa a.s. Tur Dağında 40 gün 40 gece kalmış ve bu süreyi oruçlu geçirmiştir. Buna istinaden tuttukları orucu yatsıdan sonra dahi bozmazlar. Bazı Müslümanlar oruçla ilgili ayetler nazil olana kadar yahudiler gibi oruç tutmuşlardır.

Yahudiler Allah’ın kendilerine felaket verdiğini düşündükleri dönemde sürekli oruç tutarlar. Babil döneminde oruç üzüntü ve yas tutmanın sembolüydü. Yahudilikte oruç yaşı çocuğun 12 yaşına bir ay kala başlar. En önemli oruç çeşidi, Yom Kimpur yani kefaret orucudur. Bu orucun süresi yaklaşık 25 saattir. 19 Nisanda başlar ve bir hafta sürer. Yahudiler bugünde pişmanlıklarını dile getirir ve Allah’ın da kendilerini bağışladığına inanırlar. Oruçlu oldukları süre boyunca; yemez içmez, deri elbise giymez, yağ sürmez ve cinsi münasebette bulunmazlar.

Bu iki semavi inancın yanı sıra farklı bir çok inanış biçiminde de oruç yer almaktadır. Örneğin Budizm’de Nirvanaya ulaşmanın yolu zevkleri terk etmekten yani oruçtan geçmektedir. Hinduizmde nefsi terbiye etmek için yılın belirli zamanlarında perhiz şeklinde oruç tutulur. Taoizimdeyse oruç, sağlığı koruma ve yaşlanmayı geciktirmek için uygulanmaktadır. Bütün inanışların oruç ibadetini yapmalarındaki maksat, insan nefsini terbiyeyi amaçladığını görmekteyiz.

The post Diğer İnanışlarda Oruç first appeared on ZübeyDeli.

İslam dini oruç ibadetini beş temel şarttan biri olarak farz kılmasına karşın oruç tutacak kişilerde de bazı şartlar aramaktadır. Bu şartlar kendisinde bulunmayan kişiden oruç ibadeti düşer. Peki bu şartlar nelerdir?

• Buluğ çağına ermiş olmak.

Yani oruç tutacak kişinin, ergenlikten çıkıp yetişkinliğe geçmiş olması gerekmektedir. İslam dini bütün ibadetlerin sorumluğunu bu çağdan sonra başlatmaktadır.

• Akıl sahibi olmak (oruca engel akli bir rahatsızlığı bulunmamak).

Kişinin ibadetlerden mesul tutula bilmesi için aradan bir başka şart ise akıllı olmasıdır. Çünkü akli melekelerini yerine getiremeyen bir kimseden, ibadet sorumluluğu düşer. Eğer kişinin bu şekilde bir sağlık problemi var ise, oruç ibadeti kendisinin üzerinden farz olmaktan çıkar.

• Sağlıklı olmak.

Oruç tutacak kişinin oruca engel bir hastalığının bulunması durumu. Bu durumda gerçekten ehil bir doktorun oruç tutmanın kişiye zarar vereceği teşhisini koymasıyla oruç farziyeti düşer. Çünkü İslam dininde ibadetlerin maksadı kişiye eziyet etmek değildir.  Sağlık problemi dolayısıyla orucunu tutamayan kişinin haline bakılır; eğer hastalığı sadece bir dönemlik ise yani daha sonra iyileşme ihtimali bulunuyorsa, orucunu tutmaz daha sonra gününe gün kaza eder. Ama eğer hastalık süresi olmayan bir rahatsızlık ise, yani geçmesi mümkün olmayan bir hastalıksa, o zaman kişi oruç tutmaz bunun için oruç fidyesi öder. Oruç fidyesi; Ramazan ayı boyunca fitir sadakası miktarını her gün bir fakire yada toplu olarak aynı fakire vermektir. Kişi orucunu tutamaz buna karşılık fidyesini ödese ve daha sonra oruç tutacak sağlığa kavuşursa tutamadığı oruçları tekrardan tutması gerekir. Çünkü farza engel olacak durumlar ortadan kalkmıştır.

• Mukim olmak

Yani kendi vatanında olmak yolcu olmamak. Kişi bulunduğu memleketten 90 km. mesafede başka bir yere yola çıkmasıyla beraber seferi sayılır. Böyle bir durumda oruç tutmama gibi bir kolaylık tanınmaktadır. Ancak bunun kurallarına riayet etmek şarttır. Oruçlu olsa dahi yola çıktıktan sonra, orucun kendisine zarar vereceğini düşünüp orucunu bozsa kefaret gerekmez, ancak sonra gününe gün kaza eder. Yalnız orucunu bozabilmesi için yola çıkmış olması şartı vardır. Oruç zor geldiğinden sebebi olmadığı halde sefere çıkıp orucunu bozsa günahkar olur.  Seferi olduğu halde orucuna devam ederse bunda bir sakınca yoktur, tabi ki daha faziletlidir. Kişi vatanına döndükten sonra Ramazan ayı içinde tutmadığı günleri daha sonra gününe gün kaza etmelidir. Çünkü seferi olmak farziyetin kuldan düşmesine sebep değildir.

• Hayız (regli) ve lohusalık hallerinin olmaması.

Kadının bu hallerden temiz olması. Bu durumlar kadının elinde olmadığından, bu haller kendisinde meydana geldiği vakitte orucu bırakmalıdır. Oruçlu ise hayızlı olma halinde orucunu bozabilir. Daha sonra tutamadığı günler adedince kaza eder.

The post Kimler Oruç tutmalı? first appeared on ZübeyDeli.

Oruç; Farsça bir kelimedir. Kelimenin aslı “günlük” anlamına gelen “ruze”dir. Önceleri “oruze” olarak kullanılan bu kelime, daha sonra dilimize oruç şeklinde geçmiştir. Arapçada ise oruç “savm” demektir. Savmın kelime anlamı; yemek içmekten korunmak, hareketsiz kalmak, ve her şeyden vazgeçmektir.

İbadet olarak; sağlıklı ve engelli bulunmayan her aklı başında Müslümanın, imsak vaktinden iftar vaktine kadar yeme içme ve her türlü cinsi münasebetten bedenini sakındırmasıdır.

İslam dininde oruç, beş temel şarttan bir tanesidir. Hicretin 18. ayının başlarında şaban ayında aşağıdaki ayetin nazil olmasıyla beraber farz kılınmıştır.

“Ey îmân edenler! Oruç, sizden evvelki ümmetlere farz kılındığı gibi size de farz kılındı – tâ ki günahtan sakınıp takvâya eresiniz. O Ramazan ayı ki, insanlara doğru yolu gösteren, apaçık hidâyet delillerini taşıyan ve hak ile bâtılın arasını ayıran Kur’ân, o ayda indirilmiştir. Kim bu aya erişirse orucunu tutsun. Bu ayda hasta olan veya yolda bulunan, tutamadığı günler kadar, başka günlerde oruç tutsun. Allah sizin için kolaylık ister, zorluk istemez. Tâ ki güçlük çekmeden oruç günlerinizi tamamlayın, sizi doğru yola iletmesinden dolayı Allah’ı tekbir ve tâzim edin – böylece Onun nimetlerine şükretmiş olursunuz” (Bakara 183-185)

Oruç bir ibadet, bir yöneliş, sevgiliye duyulan şükranın bir göstergesi olmakla beraber, aynı zamanda bir arınmadır. Ruhu, bedeni, dili ve kalbi eş zamanlı olarak temizlemektir.  Oruç tutan kişi bir yönelişe doğru ilerler. Mutlak kudretin kendisine emir buyurmuş olduğu bu vazifeyi ifa, kişiyi huzura doğru emin adımlarla götürür.

Oruçta ki maksat, hem açın halini anlama ve hemde sayısız sunulan nimetlerin şükrünü edadır. İnsan yer içer olduğu zamanlarda, elinin altında bulunan nimetlerin farkında olmadığından, oruçla beraber nimetler gözünün önünde olduğu halde dokunmayarak tefekküre dalar. Burada yüce yaratıcının karşısında acziyetini bir kez daha kabul ederek nefisini terbiye eder.

Allah’ın Kulunun aç kalmasına ihtiyacı var mı?

Allah kulunun hiçbir ibadetine ihtiyaç duymaz. Onun kudretinin ve sonsuz varlığının, yarattığı hiçbir şeye ihtiyacı olmadığı gibi, yarattıklarının ibadetlerine de ihtiyacı yoktur. Muhakkak koyduğu emir ve yasaklar kulun hem bu dünyasını ve hemde ahiretini güzelleştirmek içindir.

İbadet insanın Allah’ın kendisine verdiği nimetlere bir teşekkür göstergesidir. Düşünün ki bir hasta doktora gitse ve doktor onun hastalığı için kendisine gerekli olan ilaçları verse, o hasta dönüp doktora bu ilaçlara senin ihtiyacın olduğu için bana verdin diyebilir mi? Kulda hiçbir ibadeti için haşa Allah’ın buna ihtiyacı var diyemez.

Sadece aç kalmakla oruç tutulur mu?

Oruç ibadetini yerine getiren kişi, sadece midesini aç bırakarak bu ibadeti yerine getirmez. Orucu bütün bedeni ve ruhuyla beraber tutmalıdır. Oruç, her ne kadar şekli bir ibadet olsa da  aslında manevi bir ibadettir. Kişi dilini kötü sözlerden muhafaza ederek diline, kalbini hasetten temizleyerek kalbine, gözünü haramdan sakınarak gözüne, kulaklarını kötü her türlü ses ve gıybetten sakınarak kulaklarına, kendini şehvetten sakınarak tüm nefsine oruç tutturmalıdır ki, orucun esas manasına ere bilsin.

Kişi oruç ibadetinin aslına ve anlattıklarına erdiği müddetçe, lezzetine varacak ve vardıkça da Rab’ine muhabbeti katlanarak artacaktır. 

The post Oruç Nedir? first appeared on ZübeyDeli.

“Geldi bahar ayaları

Gevşer gönül yayları

Kabak çiçeği gibi açılmış

Dinimin hatunları.”

Malumunuz yazın tüm ihtişamıyla fragmanı izlettirdiği bugünlerde, kış sezonuna ve kıyafetlerine veda ederek yaza hoş geldin telaşı  hepimizin evinde mevcut. Bir taraftan temizlikler yapılıyor kışlıklar bir kaç ay görüşmemek üzere hurçlara yükleniyor, diğer yandan yazlık kıyafetler aaa bak buyum da varmış, ay ne kadar özlemişim tepkileriyle kış uykularından uyandırılarak,büyük bir coşkuyla kucaklanıyor. Güzel, hoş ve yaşanılası bir durum.

Dışarıya da cıvıl cıvıl bir renk cümbüşü hakim. Rengarenk doğaya eşlik eden rengarenk insanlar. Gayet güzel bu konuda hiçbir şikayetim olamaz neden olsun ki? Peki ben neden şikayetçiyim? Süslüman ablalardan. Tesettür sadece bir tutam kılı kapatmaktan ibaret olsaydı eğer, hepimiz kazırdık saçları ohh serin serin dolanırdık ortada mis gibi, neden örtünmeyle uğraşalım ki?

Efendim sizde amann amma da yobazsınız! Bu zaman da kaldı mı böyle şeyler? Moda bu moda siz anlamazsınız tepkileri de yok mu ahh ahh!! Bu sıcakta tabi ki fakir kol giyilecek, bilekler çeşitli aksesuarlarla süslenerek sırf aksesuarlar görünsün diye sergilenecek. Kollar açılır da ayak bilekleri niye kusur kalsın, tabi ki onlarda yazın coşkusuna eşlik ederek kısa pantolonlarla  sergilenme zincirinin bir halkası olacak. Şallar dekolteyi kapatmayacak kadar kısa olacak ki, gerdan, ense artık Allah ne verdiyse görünecek. Pantolonlar mümkün oldukça dar, tunikler basen hatlarını sergileyecek kadar kısa olacak.

Hele her eşarpla beraber satıldığına artık kesin kanaat getirdiğim güneş gözlüklerinin de mutlaka ama mutlaka baş örtüsünün üstüne takılması olayı yok mu,bu konuda da oldukça cahil kalmışım. Meğerse işin racanu buymuş. Çünkü moda böyle emreder. Ama güzel ablam, güneşin ışınlarına maruz kalan gariban gözlerini kısmandan dolayı kenarlarındaki  kaz ayakların kulaklarına ulaştı eee o ne olacak? Yahu moda dedik yaa! Pardon yine cahilliğim işte…

Moda kanunları kesin hükümlerle uygulanmayı emreder anladım. Ama  Allah’ın kanunları ne olacak? Hangi ömür vaktinde uygulamayı düşünüyorsun? Sergilemeye değer güzelliğin kalmadığı vakitte mi? Eller bir buruşsun, ayaklar tökezlemeye başlasın bende kapatırım o zaman mı diyorsun. Bende öyle düşünmüştüm.

Süslüman ablalarım; Allah yazın açılın kışın zaten kapatırsın diye bir ayet indirmedi. Başınızda taşıdığınız da sadece bir tekstil malzemesinden ibaret değildir, Allah’ın ayetidir. Müslüman gibi görünmek istiyorsanız Müslüman gibi görünün, Bu şekilde görüntüleriniz tesettürlü olmayan hanım kardeşlerimizden daha fazla dikkat çekiyor ve  görüntünüzle koskoca bir kesim (Müslümanlar)  zan altında kalıyor. Modern İslam, modern Müslüman diye bir şey yoktur. İslam zamana ayak uydurmaz, zaman İslama ayak uydurur! Zira Allah; örtüyle süslenin demedi, süslerinizi örtün dedi NOKTA.

The post Müslü değil canım Süslü-MaN first appeared on ZübeyDeli.

İnsan yaratılışındaki fıtrat  gereği inanma içgüdüsüyle hayata merhaba der. Diğer mahlukattan farklı olarak akılla süslenmiş bir ruha sahiptir. Bu onu bütün yaratılmışlardan ayıran en büyük özelliğidir. Nitekim Allah azze ve celle “Şüphesiz biz insanı en güzel surette yarattık” (Tin/4) buyurmaktadır. Ayette bahsedilen en güzel suret sadece gözle görülen ve hissede bilinen bedeni güzellik midir? Elbette ki hayır.

İnsan bedeni güzelliğinin yanı sıra akıl, anlama ve idrak etme gibi özelliklerle de donatılmıştır. Ruhen bu üstün niteliklere sahip olan insanoğlu, fıtrat gereği inanma, bağlanma iç güdüsüyle hareket eder. Mutlak bir kudretin yaratması sonucu, tekrar mutlak bir kudrete dönecek olan insan; yine aynı mutlak kudretin verdiği akıl sayesinde kendisini yaratan Rab’ini bulabilsin diye bu şekilde mükemmel yaratılmıştır.

Bu şahane tasarım; benliğinde var olan inanma ve bağlanma iç güdüsüyle önceleri anne-babasına daha sonra arkadaş, öğretmen sıralaması ile bir zincir şeklinde hayatına müdahil olan kişilere bağlanır. Akıl baliğ olduktan sonra içindeki durdurulamaz bağlanma arzusu ile, insanın arayış süreci devam eder.

Bu evrede insan; ya lider olamayı seçecek. ( ki bu kendisine bağlanılması anlamına gelir) ve yahutta bir liderin yada bir ideolojinin peşi sıra hayatına devam edecektir. Lider vasfının herkeste bulunmadığı malum olduğundan, bağlanan olan tarafın çokluğu bu şekilde izah edilir.

Peki İnsan neye Bağlanır?

İnsan kendi akli, fikir ve hür iradesi neticesinde bir çok ideolojiye eş zamanlı bağlanabilir. Bunların başında; din, siyaset, futbol veya herhangi bir spor dalı, aşk,popüler kültür  vb.. gelmektedir. Dünya üzerinde yaşamını sürdüren her insan bunlara bağlanarak yaşaya bildiği gibi,  bunlar olmadan da yaşamını sürdürebilir. Ama içinde bulunan içgüdü, onu her şekilde bir şeylerin peşi sıra gitmeye götürecektir. Burada mühim olan bağlanmanın boyutu olmalıdır.

Bir şeye körü körüne bağlanmak yapılan en büyük yanlışlıklar dan dır. Örneğin bir çocuk; önce babasının tuttuğu futbol takımını tutmakla beraber, ailesinin din inancı ile siyaset görüşünü benimser. Buradaki sorun ailenin inanma sistemi değil, ailede yetişen bireğin bu sistemin doğruluğunu sorgulayıp sorgulamadığıdır. Daha sonraları aile kalıbının dışına çıkan bireylerin sayısı oldukça azdır. Çünkü özellikle bizim toplumumuz tahkik değil taklid metodunu uyguladığından kendinden öncekileri takip ederek olması gereken buymuş gibi körü körüne takılıp gider.

Gereken buymuşcasına yapılan bu yanlışlar, insanı neye inandığı veya niçin bağladığı konusundaki sorular karşısında sukuta götürür. Elbette ki tek yanlış sadece bu değil. İnsan kendisini örnek alan kişilere karşı büyük sorumluluk sahibi olmakla beraber, onları yönlendireceği kendi doğrusu yönünde, onların yapacakları hatalardan da mesul olur.  Ve aynı zamanda kişinin bağlandığı yön doğrultusunda yaptığı kendi yanlışlar, kendisinin yöneldiği tarafa yönelmek arzusunda olan bir kimseyi, o ortamdan uzaklaştırabileceğinden, her koyun kendi bacağından asılır mantığı burada devreder çıkar.

Kendi ideolojisinden İnsanları kaçırmak

Bu büyük bir ustalıkla yaptığımız yanlışların başında gelir. Özellikle din konusunda fazlaca yapılan bu yanlışın zararı sadece şahsa olmamakla beraber bütün bir topluluğu etkiler. Her konuda örnek teşkil edecek nitelikte ve her kesimden insanı hoşgörü sancağı altında toplayacak olan İslam dini; ne yazık ki bilhassa Müslümanlar tarafından bu şekilde katlediliyor.

İslam sadece bir din midir? Hayır İslam bir kimliktir, bir elbisedir. Müslüman olan kişi bu manevi elbiseyi hem bedenine hemde ruhuna aynı anda giydirmeli ki, örnek teşkil edebilsin. Sadece ailesinden geldiği için adeta bir aneneymiş gibi bu dine mensup olan bir kişinin, kendisinin daha anlayamadığı bu inanç sistemini başkalarına anlatması muhtemelen başarılı olmayacaktır. İlk emri oku olan bir dine okumadan bağlandığını savunmak, daha ilk emre itaatsizlik değil midir? Müslümanların yaptığı bu  büyük yanlış bütün alemi İslamı etkilemektedir. 

Bunun bence en güzel örneklerinden birisi, rahmetli Cem Karacanın yaşadığı cami hadisesidir. Aynen şu şekilde nakletmiştir çocukluk dünyasını yıkan bu olayı: “Yedi yaşlarında camiye gittim. Dizimde ağrı olduğu için bir ayağımı uzatmıştım. Birden yaşlı bir adamın ayağıyla ayağıma vurmasıyla irkildim. Sonra haşin bir ifadeyle “utanmıyor musun, Allah’ın evinde ayağını uzatmış oturuyorsun, kalk” gibi sözlerine muhatap oldum. Kalktım ve ancak yetmiş sene sonra camiye dönebildim.” Bir insanı 70 sene dinden uzaklaştırma, nasıl talihsiz bir hata. halbuki İslam dini böyle midir? Bu şekilde mi temsil edilir? Geçen 70 yılın hesabını, günahını kim yüklendi şimdi? Uzaklaşan mı, uzaklaştıran mı?

Bu hadise nasıl Müslüman olunmayacağını o kadar güzel gösteriyor ki, başka söze hacet kalmıyor.  Eğer bu muameleyi yapan kişi taklidi iman etmiş değilde, hakiki iman etmiş olsa idi; gerçekten araştırarak doğrusunun anlayarak Müslüman olsaydı, ne bu üzücü hadise gerçekleşecek nede bir insan hayatından 70 sene gidecekti.

Allah çarpar, cehenneme gidersin, senden olmaz, boşuna ibadet etme zaten Allah kabul etmez, sen günahkarsın gibi gibi gibi… söylenen bir çok hatalı uyarı sayesinde insanlar ümitsizliğe sürüklenmiş inanç dünyaları tarumar edilmiştir. Kendi elleriyle kendi inanç sistemini büyük bir ustalıkla yıkmayı başarmış bu kesim, peşi sıra bir topluluğu derinden yaralamaktadır.

      Neye, nasıl, Kime inanmalı?

Ruhundaki arayış ve arzu doğrultusunda insan oğlu araştırarak, sorgulayarak doğruya ulaşabilir. Çünkü insan şahane bir idrak yeteneğine sahiptir. Akıl süzgecinden geçirdiği her şeyin neticesinde mutlak kudrete açılan bir kapının varlığının işaretlerini bulmaması mümkün değildir. 

Çünkü yaratılmış her şey aynı Yaratıcının imzası ile kendisini gerçek varoluşa götürecek harikulade meziyetlerle süslenmiştir. İnsanı huzur deryasına daldıracak ve gerçek yaratılış gayesine ulaştıracak sebepleri bulması, hem dünya hemde ahiret hayatı için bir kazanç kapısıdır. İnsanoğlunun peşine takıldığı ideoloji, kendisini gerçek var oluşa götürebiliyorsa o vakit doğru istikamet üzeredir. Nitekim Mecnun, Leyla Leyla diyerek Mevla’ya ulaşmadı mı?

The post İnansa(ma)k ta mı saklasak! first appeared on ZübeyDeli.